Bí mật ngủ yên dưới lòng Oxford: Nơi một cuốn sách cũng có thể kể một câu chuyện diệu kỳ

Cập nhật: 08/2026

Hãy tưởng tượng bạn đang đứng giữa quảng trường Radcliffe Square lúc chiều tà, ánh nắng cuối ngày nhuộm vàng những mái vòm đá cổ kính đã đứng đó hàng trăm năm. Xung quanh bạn, sinh viên vội vã băng qua sân, tay ôm những chồng sách dày. Bạn sẽ không bao giờ ngờ rằng, ngay dưới đôi chân mình, một thế giới hoàn toàn khác đang tồn tại trong im lặng – những không gian ngầm đã gắn với việc lưu trữ và vận chuyển sách của Oxford suốt hơn một thế kỷ. Đó là Oxford. Nơi ngay cả việc mượn một cuốn sách cũng từng là cả một câu chuyện đầy chất điện ảnh.

Một Oxford rất khác dưới lòng đất

  • Bodleian Library: Mở cửa đón học giả từ năm 1602
  • Kho sách: Bodleian Libraries lưu giữ hơn 13 triệu ấn phẩm in
  • Gladstone Link: Không gian học tập ngầm kết nối Bodleian Old Library với Radcliffe Camera

Khi thư viện đứng trước tình trạng quá tải

Bodleian Library mở cửa đón học giả từ năm 1602. Đây là một trong những thư viện lâu đời nhất châu Âu và là một phần của hệ thống Bodleian Libraries – nơi hiện lưu giữ hơn 13 triệu ấn phẩm in cùng nhiều bộ sưu tập sách và bản thảo quý giá.

Bên ngoài thư viện Bodleian
Bên ngoài thư viện Bodleian

Nhưng khi lượng sách ngày một tăng lên, một vấn đề nan giải xuất hiện: không gian lưu trữ không còn đủ.

Từ năm 1909 đến 1912, một khu lưu trữ sách ngầm được xây dựng bên dưới Radcliffe Square, tạo thêm không gian cho thư viện và kết nối khu vực Bodleian với Radcliffe Camera.

Đến những năm 1930, nhu cầu mở rộng vẫn tiếp tục. Oxford quyết định xây dựng thêm New Bodleian Library ở phía bên kia Broad Street.

Nhưng làm sao để sách có thể được vận chuyển qua lại giữa các tòa nhà mà không phải liên tục băng qua một trong những con phố trung tâm của Oxford?

Người Oxford đã chọn một giải pháp rất đặc biệt: đi xuống lòng đất.

Một đường hầm được xây dưới Broad Street để nối Old Bodleian với New Bodleian. Bên trong có một hệ thống băng chuyền cơ khí dùng để vận chuyển sách, cùng hệ thống ống khí nén được sử dụng để gửi các yêu cầu lấy sách.

Mỗi cuốn sách, sau khi được đưa lên hệ thống vận chuyển, có thể lặng lẽ đi qua đường hầm dưới lòng phố trước khi xuất hiện ở đầu bên kia – một quy trình mà nếu nhìn lại từ hiện tại vẫn mang chút cảm giác như bước ra từ một bộ phim cũ.

Trong nhiều thập kỷ, hệ thống này âm thầm hỗ trợ việc vận chuyển sách giữa các khu vực của Bodleian trước khi các phương thức hiện đại dần thay thế nó.

Một thế giới đọc sách nằm ngay dưới Radcliffe Square

Ngày nay, khu lưu trữ ngầm bên dưới Radcliffe Square đã được cải tạo thành Gladstone Link – một không gian học tập và đọc sách dành cho độc giả của Bodleian, đồng thời kết nối Bodleian Old Library với Radcliffe Camera.

Bên trong thư viện
Bên trong thư viện

Gladstone Link có hai tầng và khoảng 120 chỗ ngồi học.

Ngồi học tại đây, người ta có cảm giác như đang bước vào một thế giới khác phía dưới những công trình cổ kính của Oxford – nơi hàng trăm năm lịch sử của thư viện vẫn hiện diện ngay bên cạnh những chiếc laptop, sách giáo trình và cuộc sống sinh viên hiện đại.

Ở phía trên là Radcliffe Camera – một trong những biểu tượng kiến trúc nổi tiếng nhất Oxford.

Ở phía dưới lại là một hệ thống không gian từng được tạo ra để giải quyết một vấn đề rất thực tế: Oxford có quá nhiều sách và cần tìm cách lưu giữ chúng.

Có lẽ chính những điều nhỏ như vậy khiến Oxford trở nên đặc biệt. Lịch sử ở đây không chỉ nằm trong bảo tàng hay trên những bức tường cổ. Đôi khi, nó nằm ngay dưới chân bạn.

Nếu người bước qua cánh cổng đá ấy... là bạn?

Giờ hãy thử hình dung một phiên bản khác của chính mình: mỗi sáng, bạn bước qua những cánh cổng đá đã đứng vững hàng trăm năm, hòa vào dòng người giữa những công trình kiến trúc cổ kính bậc nhất nước Anh.

Buổi chiều, sau giờ học, bạn ngồi trong một quán nhỏ ấm cúng gần trường, trò chuyện cùng những người bạn đến từ khắp năm châu, cùng ngắm ánh hoàng hôn nhuộm vàng những mái vòm đá – một khung cảnh mà trước đây bạn chỉ dám mơ thấy qua màn ảnh.

Nước Anh không chỉ có Oxford.

Đó còn là nơi có một nền giáo dục lâu đời và nhiều trường đại học được biết đến trên toàn thế giới, đồng thời mang đến một môi trường sống giao thoa giữa những giá trị truyền thống hàng trăm năm và nhịp sống hiện đại.

Du học Anh là một hành trình cần nhiều sự chuẩn bị, và để có thể bước đi trên hành trình ấy thuận lợi hơn, bạn cần một điểm khởi đầu phù hợp.

Vậy bạn sẽ bắt đầu hành trình ấy như thế nào?